АСОСӢ / Тандурустӣ (страница 10)

Тандурустӣ

Эритроситҳо ва хунгузаронӣ

Эротрицитхо

Сохт ва вазифаҳои эритроситҳо. Вазифаи асосии эритроситҳо аз узви нафаскашӣ ба тамоми ҳуҷайраҳо ва бофтаҳои организм кашонидани оксиген мебошад. Инчунин эритроситҳо дар дур кардани гази дуоксиди карбонат аз бофтаҳо низ иштирок мекунанд. Дар таркиби эритроситҳо гемоглобин мавҷуд аст ва сурхии хун ба он вобаста мебошад. Барои ҳамин эритроситҳоро ҳуҷайраҳои сурхи …

Прочитайте больше»

Лейкоситҳо ва имунитети одам

Лейкосит

Сохт ва вазифаҳои лейкоситҳо. Лейкоситҳо ҳуҷайраҳои беранги хун буда, дар мағзи сурх, иллики зарди устухон дар гиреҳҳои лимфатикӣ ва испурч ҳосил мешаванд. Аз ҷиҳати таркибашон 2 намуди лейкоситро фарқ кардан мумкин аст: лейкоситҳои донадор ва бедона. Ҳамаи лейкоситҳо ядро (ҳаста) доранд. Миқдори лейкоситҳо дар 1 мм3 хун 6-8 ҳазорро ташкил мекунад. …

Прочитайте больше»

Таркиб ва вазифаҳои хун ва плазмаи он

tarkibi-xun

Аҳамият ва вазифаҳои хун. Хун ҳамчун моеъи дохилии организм дар системаи махсуси худ ҳаракат карда, вазифаҳои зеринро иҷро мекунад: нақлиётӣ, нафаскашӣ, кимиёвӣ, ҳуморалӣ, ва ғайраҳо. Таркиби хун. Дар организми одами калонсол қариб 5 литр хун мавҷуд аст. Хун ҳамчун бофтаи пайвасткунанда аз ду қисм иборат мебошад. Ҳангоми хунро ба пробирка …

Прочитайте больше»

Аҳмияти машқҳои ҷисмонӣ барои мушак ва скелет  

sutunmuhra

Инкишофи системаи такягоҳ ва ҳаракати одам. Скелети мушакҳодар бачагӣ ва наврасӣ инкишоф меёбад. Мушакҳо дар синни 14-17-солагӣ босуръат инкишоф ёфта, дар синни 18-солагӣ баробари мушакҳои калонсолон мешаванд. Ба ҳадди инкишоф ва ташаккул ёфтани кўдак ҳаракатҳояш ҳам торафт мукаммал ва гуногун мешаванд. Дар инкишофи тавоноӣ, чобукию чолокӣ ва тобоварии одам машқҳои …

Прочитайте больше»

Ёрии аввалин ҳангоми зарар дидани скелет

skelet

Ёрии аввалин дар вақти ёзидани пойҳо ва баромадани буғумҳо. Дар натиҷаи ҳаракатҳои ноҷо ё зарбхўрӣ мумкин аст пайҳои пайвасткунандаи устухонҳои буғум зарар бинанд. Дар натиҷа атрофи буғум варам карда дардманд мешавад. Чунин ҷойи зарарёфтаи баданро ёзиш меноманд. Ҳангоми расонидани ёрии аввалин ба ҷойи зарбхўрда халтачаи ях ё латтаи ба оби …

Прочитайте больше»

Мушакҳо ва вазифаи онҳо

mushakho-

Аз рўи нахи худ бофтаи мушак 3 хел мешавад: бофтаи кўндаланграхи мушаки скелетӣ; бофтаи кўндаланграхи мушаки дил; бофтаи мушаки суфта. Ба ҳар як намуди ин бофтаҳо ҳуҷайраҳои шаклан тағйирёфтаи хосияти нахи мушакро дошта мансуб аст. Мушакҳои скелет аз бофтаҳои мушакии кўндаланграх аркиб ёфтаанд. Торҳои мушакии он ба намуди даста ҷамъ шудаанд. …

Прочитайте больше»

Сохт ва инкишофи устухоно

tarkibi-ustuxon

Вазифаи системаи такягоҳ ва ҳаракат. Скелету мушакҳо такягоҳи бадани инсон ва аъзои ҳаракат мебошанд. Онҳо ба ҳам пайваст шуда, ковокиҳои махсусро ҳосил мекунанд (расми 4). Дар ин ковокиҳо узвҳо ҷойгир ва ҳимоя карда мешаванд. Масалан, дил ва шушро устухонҳои қафаси сина ва мушакҳои синаю тахтапушт, узвҳои холигии шикам (меъда, рўда, …

Прочитайте больше»

Скелети одам

skeleti-odam

Пайвастшавии устухонҳо. Дар бадани одам зиёда аз 220 устухон мавҷуд аст. Ҳамаи онҳо байни худ пайвастанд. Пайвастшавии устухонҳо гуногунанд. Баъзеашон ба воситаи дандонаҳо беҳаракат пайваст мешаванд (устухонҳои косаи сар), дигар устухонҳо бо якдигар ба таври мутаҳаррик ё ниммутаҳаррик пайваст мешаванд. Пайвастшавии мутаҳаррики устухонҳо, масалан, устухонҳои рон, зону, оринҷро банд меноманд. …

Прочитайте больше»

Ғадудҳои тарашшӯҳи дохилӣ

gadudho

Системаи эндокринӣ. Мафҳум дар бораи ғадудҳои тарашшўҳи (секретсияи) берунӣ, дохилӣ ва омехта. Ғадуд гуфта бофтаҳоеро меноманд, ки қобилияти аз худ ҷудо намудани ин ё он моддаро доранд. Аз ҷихати ихроҷи маҳсули худ ғадудҳо се хел мешаванд:  Ғадудҳои тарашшўҳи берунӣ (экзокринӣ), ки маҳсули худро ба ковокии бадан ва ба муҳити атроф …

Прочитайте больше»

Гигиенаи системаи асаб

asab

Реҷаи рўз. Тавре ки зикр карда будем, системаи асаб ҳамаи ҳолатҳои физиологиро ба тартиб меандозад, алоқаи организмро бо муҳит таъмин менамояд. Вайроншавии фаъолияти системаи асаб боиси ҳар хел бемориҳо мегардад. Пешгирӣ кардани он ниҳоят зарур аст. Яке аз муҳимтарин чорабинӣ ба реҷаи рўз риоя намудан мебошад. Бо навбат иваз шудани …

Прочитайте больше»